// این سایت در پایگاه ساماندهی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ایران و درگاه ملی خدمات الکترونیک ایران ثبت شده است//

******* ******* ******* *******

       /   ایمونوگلوبولین -- •۲۱ بهمن ۱۳۹۱•  ::.        /   بيماري زبان آبی -- •۳۱ مرداد ۱۳۹۱•  ::.        /   بهداشت فراورده های دامی- خاویار -- •۲۵ مرداد ۱۳۹۱•  ::.        /   بهداشت فراورده های دامی- آلایش خوراکی دام -- •۲۵ مرداد ۱۳۹۱•  ::.        /   بهداشت فراورده های دامی- عسل -- •۲۵ مرداد ۱۳۹۱•  ::.        /   بهداشت فراورده های دامی- شیر خام -- •۲۵ مرداد ۱۳۹۱•  ::.        /   بهداشت فراورده های دامی- تخم مرغ -- •۲۵ مرداد ۱۳۹۱•  ::.        /   بهداشت فراورده های دامی- میگو -- •۲۵ مرداد ۱۳۹۱•  ::.        /   بهداشت فراورده های دامی- ماهی -- •۲۵ مرداد ۱۳۹۱•  ::.        /   بهداشت فراورده های دامی- گوشت بوقلمون -- •۲۵ مرداد ۱۳۹۱•  ::.        /   بهداشت فراورده های دامی- گوشت مرغ -- •۲۳ مرداد ۱۳۹۱•  ::.        /   بهداشت فراورده های دامی- گوشت شترمرغ -- •۲۳ مرداد ۱۳۹۱•  ::.        /   بهداشت فراورده های دامی- گوشت قرمز -- •۲۳ مرداد ۱۳۹۱•  ::.        /   دارونامه جامع دامهای کوچک -- •۰۷ خرداد ۱۳۹۱•  ::.        /   سوگند نامه دامپزشکی -- •۲۳ اردیبهشت ۱۳۹۱•  ::.        /   خبر مهم: وضعیت خاص صنعت گاوداری -- •۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۱•  ::.        /   عوامل شکست در واکسیناسیون طیور -- •۰۳ اردیبهشت ۱۳۹۱•  ::.        /   مدیریت جوجه های گوشتی در هفته اول پرورش -- •۰۳ اردیبهشت ۱۳۹۱•  ::.        /   مواد ضد عفوني كننده وعملكرد آن ها -- •۳۰ فروردین ۱۳۹۱•  ::.        /   راهنمائي هاي خاص براي بخار دادن در جوجه كشي ها -- •۳۰ فروردین ۱۳۹۱•  ::.
ورود کاربران



نظرسنجی
تعداد دانشکده های دامپزشکی کشور باید ...
 
كیفیت مطالب ارائه شده در سایت دامپزشکان برتر را چگونه ارزیابی می كنید؟
 
صفحه اصلی بهداشت و پرورش اسب ثبت مشخصات در اسب

ثبت مشخصات در اسب

(0 •امتیاز•)

يکي از مسايل مهم و مورد نياز در هر واحد اسبداري ثبت مشخصات اسبهاي موجود در آن است. از اين بخش در تنظيم شناسنامه، کارتهاي بهداشتي و.... نيز استفاده هاي زيادي مي شود. در اينجا خلاصه اي از آنچه که بايد در اين رابطه دانست مي آوريم:

روش هاي تعيين هويت:

الف) ثبت علايم ظاهري: در اين روش کليه علايم و رنگ هاي طبيعي اسب شامل تمامي نشانه هاي صورت، دست، پا، خطوط پشت، رنگ بدن و نوع پيچش مو ثبت مي شود. اين روش در عمل چندان موثر واقع نشد چون اين احتمال وجود دارد که بخش يا بخشهايي از علايم ناديده گرفته شود.

رنگ ها و علايم بدن اسب در قسمت پرورش اسب توضيح داده شده است. در مورد پيچش مو هم با استفاده از صفحات گل رس طرح پيچش موي پيشاني اسب را قالب زده و چون اين پيچش ها مشابه نيست براي شناسايي اسب استفاده مي کنند ولي تهيه اين صفحات و همچنين خواندن آنها دشوار است و ديگر مورد استفاده قرار نمي گيرد.

ب) خالکوبي لب: در اين روش يک رنگ پاک نشدني بر روي بافت هاي زير پوست در سطح داخلي لب اسب تثبيت مي شود. اين روش به دليل محمدود بودن اطلاعات قابل ثبت مخصوصا" در کره ها به دليل کوچک بودن سطح لب، پاک شدن به مرور زمان و همچنين به وسيله اشعه ليزر و ايجاد جابجايي و نيز احتمال انتقال بيماريها به خوصوص کم خوني عفوني و مسري اسب در اثر استفاده مکرر شماره هاي ميخ دار، منسوخ شده است.

پ) داغ گرم: در اين روش از آهن سرخ شده استفاده مي شود و با توجه به دردناک بودن، بزرگ بودن شماره ها و حروف و محدوديت ثبت اطلاعات، زخم شدن و مشکلات ديگر، مورد استفاده قرار نمي گيرد. اين نوع داغ بر روي ديواره سم هم انجام مي گيرد تا بدون درد باشد اما با توجه به رشد سم هر 7-5 ماه نياز به تجديد دارد و محدوديت ثبت علايم بيشتر است.

ت) داغ سرد: عبارت است از قرار دادن يک فلز منجمد مسي بر روي پوست اسب. داغ سرد سلول هاي رنگ ساز پياز موهايي را که مستقيما" زير داغ مسي قرار دارند، از بين مي برد و موي ناحيه داغ زده به رنگ سفيد مي رويد که سطح آن بسيار تيز و زبر است.

اين روش براي شماره گذاري از سيستم قرارداي اعداد و حروف بهره نمي گيرد بلکه از نوعي سيستم زاويه اي استفاده مي کند که در مقايسه با روش اعداد و حروف دقيق تر است و توان شماره گذاري را افزايش مي دهد، به اين معنا که مي توان تعداد زيادي اسب را بدون تکرار شماره ها شناسايي يا علامت گذاري نمود. اين روش براي اسب دردآور نيست و اسب فقط سوزشي را در ناحيه داغ احساس مي کند که البته به منظور جلوگيري از هرگونه واکنش ناگهاني با اسب توسط لواشه مهار شود.

لوازم مورد نياز: داغ مسي، ازت مايع، الکل، ماشين يا تيغ موزن، يخدان يونوليتي براي حفظ ازت، برس نايلوني براي تميز کردن دستگاه، وسايل مهار کامل اسب.

اعداد قراردادي بين المللي جهت داغ اسب عرب (و همچنين دره شوري)

 

مراحل اجرا: پس از مهار اسب، ناحيه مورد نظر را مشخص و موهاي آن را مي تراشيم. اين محل در اسب هاي نژاد عرب و دره شوري در زير يال روي گردن و در ساير نژاد ها بر روي کتف سمت چپ مي باشد. سپس شماره و اعداد مورد نظر را با دقت در دستگاه قرار مي دهيم، دستگاه را در يخدان يونوليتي داخل ازت مايع (196- درجه) قرار مي دهيم، محل تراشيده شده را با الکل مرطوب کرده تا ضمن ضد عفوني باعث سرد شدن موضع و کاهش جريان خون شود و دستگاه ديرتر گرم شود، حالا دستگاه منجمد را به صورت يکنواخت روي پوست بفشاريد و مواظب باشيد که جابجا نشود. مدت زمان نگه داشتن دستگاه بر روي پوست به رنگ اسب بستگي دارد هر چه اسب تيره تر و جوان تر باشد مدت زمان کمتر و هرچه روشن تر باشد به مدت بيشتري نياز دارد به هر حال اين زمان با ازت بين 20 – 8 ثانيه و با يخ خشک بين 38 – 28 ثانيه است. اسب ها را از 18 ماهگي به بالا داغ مي زنند به جز اسب هاي عرب که از 4 ماهگي به بعد نيز با دستگاه کوچک داع مي کنند. براي داغ زدن هر اسب شماره ها به دقت تنظيم و با برس تميز کنيد. محل داغ پس از چند دقيقه ورم مي کند و پس از مدتي محو مي شود و موهاي موضع پس از حدود 1 ماه مي رويند. در اسب هاي تيره که زمان کمتر صرف مي شود رنگدانه ها از بين مي رود و در محل داغ موي سفيد مي رويد و در اسب هاي سفيد که زمان بيشتر صرف مي شود پياز مو مي سوزد و ديگر مو نمي رويد و در نتيجه شماره ها به رنگ سياه نمايان مي شود.

انواع داغ هاي سرد مورد استفاده در ايران:

در اسب عرب:

دستگاه داغ اسب عرب مستطيل بوده و شکل آن اينگونه است:

 

01 مربوط به اسب عرب خالصي است که در اختيار دولت مي باشد (معاونت فني فدراسيون)

02 اسب عرب عشايري

03 اسب عرب خالص شخصي

04 اسب دوخون عرب و يک نژاد بومي ديگر کشور

05 اسب دو خون عرب و تاروبرد

00KH اسب عرب خالص خوزستان که در ابتدا با 02 نشان داده مي شده و بعدها با اين داغ شناسايي و ثبت گرديده است.

امروزه (تا سال84 شمسي) از اين ميان فقط از سه داغ 01، 03 و 00KH استفاده مي شود و براي نژاد دره شوري نيز 00Dدرج مي گردد.

 

در ساير نژادها:

اين دستگاه تقريبا" مربع بوده و شکل داغ آن به اين صورت مي باشد:

IR

نشان دهنده اين است که اسب در ايران داغ خورده و دوخون يا تاروبرد است (اين تفاوت نژاد در شناسنامه ذکر مي شود). به جاي IR براي نژاد کرد –K، ترکمن –T، ورزشي –S و اسب خزر –P قرار مي گيرد.

 

دو رقم سمت راست بالا نشان دهنده سال تولد به شمسي و چهار رقم پايين بيانگر شماره شناسنامه يا سريال کامپيوتر مي باشد که در شناسنامه بعد از پيش شماره نژاد ذکر مي شود. در شناسنامه هر نژاد با يک پيش شماره مشخص مي شود که شماره داغ ترکيب شده و شماره شناسنامه اسب را تشکيل مي دهد، مانند:

10: ترکمن ، 11: تاروبرد ، 12: دوخون و . . .

نحوه خواندن داغ اسب هاي غير عرب در ايران

 

اسب ايراني: لازم به توضيح است که از سال 84 به بعد ميکروچيپ جايگزين داغ شده و کليه اسب ها از اين طريق شناسايي و ثبت مي شوند. فعلا" (سال87) در شناسنامه ها نيز فقط نژاد عرب، ترکمن، تاروبرد، ورزشي و بومي ايران درج مي شود.

 

ث) ميکروچيپ: اين روش راحت ترين و مطمئن ترين روش شناسايي و تشخيص هويت اسب مي باشد. در اين روش توسط يک تفنگ مخصوص يا آمپول کد رمزداري به اندازه دانه برنج در زير پوست در ناحيه گردن اسب کاشته مي شود. ميکروچيپ استريل بوده و با بافت بدن حيوان همخواني داشته و تا آخر عمر در بدن وي محفوظ و باقي مي ماند.  روش خواندن اطلاعات ميکروچيپ بسيار آسان است. با دستگاه بازخوان از فاصله 5 تا 7 سانتي پوست اسب مورد نظر، اطلاعات موجود در زير پوست را بازخواني مي کنند.

 

ج) اسکن چشم: در اين روش توسط دستگاه مخصوص از عنبيه چشم اسب عکسبرداري مي شود و اين روشي بسيار دقيق براي شناسايي اسب ها مي باشد و مخصوصا" در اسب هاي کورس از اين روش استفاده مي شود.

 

تشخيص سن اسب از روي دندان:

به تدريج که سطح برشي دندان هاي ثنايا ساييده مي شود شکل رويه دندان تغيير مي کند. به اين ترتيب يک فرد مجرب مي تواند با معاينه دندان هاي اسب سن آن را تخمين بزند. نخست لازم است که دندان هاي شيري را از دائمي تشخيص داد. دندان هاي ثناياي شيري کوچک و سفيد بوده و به طرف لثه نوک تيز به نظر مي رسند در صورتيکه دندان هاي دائمي بزرگتر و زردتر هستند.

دندان هاي ثنايا شامل دندان ها مرکزي 2 تا در وسط، جانبي 2 تا در دو طرف مرکزي و 2 تا گوشه اي در کناره ها در هر فک مي باشند.

بعد از آنکه اسب دندان هاي دائمي اش کامل شد سن آنها از طريق تغيير شکل سطح دندان ها و زاويه اي که دندان ها به تدريج با بالارفتن سن اسب تشکيل مي دهند و همچنين شکل سطح مقطع دندان ها که از بيضي به مثلثي تغيير مي کند تخمين زده مي شود. هرچه اسب پيرتر مي شود جودان کم عمق تر مي شود تا آنکه به حالتي مي رسد که آن را اصطلاحا" علامت ((Mark مي گويند. به تدريج که دندان ساييده مي شود حفره ريشه دندان که محتوي رشته هاي عصبي و عروق خوني است نمودار شده و به منظور جلوگيري از درد، دانتين ثانويه به وجود مي آيد تا حفره ريشه را محافظت کند. اين امر موجب مي شود که يک ستاره دنداني بر روي سطح دندان ايجاد شود. براي دوران کوتاهي هم اين ستاره دنداني و هم آن علامت بر روي سطح دندان ديده مي شوند ولي به تدريج که سن اسب بالا مي رود تنها ستاره دنداني مشهود بوده و بيشتر و بيشتر به حالت مرکزي بر روي سطح دندان در مي آيد.

سن کره ها از طريق سنجش رشد و مرحله رشد دندان ها مشخص مي شود. معمولا" ثناياي مرکزي در هنگامي که کره به 4 هفتگي مي رسد بيرون مي زند و دندان هاي جانبي بين سنين 1 تا 3 ماهگي در مي آيند. هنگامي که کره به سن يکسالگي مي رسد يک سري کامل از ثناياي شيري و سفيد در دهانش قرار دارد ولي لبه هاي دندان هاي گوشه اي به همديگر نمي رسند.

يک کره دو ساله دهاني پر از ثناياي شيري دارد که تماما" جا افتاده و به کار گرفته مي شوند. در حدود دو سال و نيمي ثناياي مرکزي شيري با ثناياي دائمي جايگزين مي شوند، به اين ترتيب يک کره سه ساله داراي دندان هاي مرکزي دائمي است که کاملا" به کار گرفته مي شوند. در سنين سه سال و نيمي ثناياي جانبي شيري با دندان ها دائمي جايگزين مي شوند که به اين ترتيب يک اسب چهار ساله داراي هشت دندان دائمي است که مورد استفاده هستند. در سن چهار و نيم سالگي ثناياي گوشه اي با دندان هاي دائمي جايگزين مي شوند که در نتيجه يک اسب پنج ساله دهانش پر از دندان هاي ثناياي دائمي است که تنها لبه پيشين ثناياي گوشه اي مورد استفاده قرار مي گيرد.

در اين هنگام دندان هاي نيش در نريان ها، اکثر اسب هاي اخته و بعضي ماديانها بيرون آمده اند. دهان يک اسب شش ساله با تمام ثناياي دائمي که مورد استفاده هستند و سکوي رويين آنها يکدست و جودان هاي آنها تيره و واضح مي باشد پر است.

جودان هاي مرکزي در يک اسب 7 ساله از بين رفته اند و تنها علامتشان که به تيرگي آنها نيست باقي مانده است. در اين سن دمچلچله در پشت ثناياي گوشه اي بالايي ظاهر مي شود. تا سن 8 سالگي جودان هاي دندان هاي جانبي از بين رفته اند و علامت خود را به جاي مي گذارد و ثناياي مرکزي داراي يک خط تيره هستند که اصطلاحا" ستاره دنداني خوانده مي شود. اين خط تيره نزديک جلوي دندان واقع شده است. در اين سن دم چلچله از بين مي رود. در سن نه سالگي جودان دندان هاي گوشه اي از بين مي رود و علامت خود را به جا مي گذارد و ستاره دنداني بر روي دندان هاي جانبي ظاهر مي شود. ثناياي مرکزي ساييده شده و مثلثي تر مي شوند. در اين سن نيز دمچلچله ظاهر مي شود که کوچکتر از آن در سن 7 سالگي است. تفاوت واضح اين سن با 7 سالگي در شيار گالوين مي باشد. اين شيار در سن 9 سالگي در وسط دندان هاي گوشه اي بالايي از سمت بالا شروع به ظاهر شدن مي کند. اسب هاي 10 ساله داراي ستاره و علامت بر روي کليه دندان هايشان هستند ولي علامت ها بيشتر نا مشخص بوده در حاليکه ستاره ها واضح تر هستند. ثناياي جانبي ساييده تر شده و مثلثي شکل تر مي شوند. شيار گالوين در اين سن کاملا" در بالاي دندان ديده مي شود. دندان هاي يک اسب 12 ساله فقط داراي ستاره دنداني بر روي ثناياي مرکزي هستند و دندان ها بيشتر مثلثي شکل مي شوند. شيار گالوين يک چهارم بالاي دندان مي رسد. يک اسب 15 ساله تنها داراي ستاره دنداني بر روي سکوي (رويه) دندان ها بوده و دندان هاي دو فک شيب بيشتري پيدا مي کنند و در عين حال شيار گالوين به نيمه دندان مي رسد. در حدود 20 سالگي شيار گالوين دندان را به دو قسمت راست و چپ تقسيم مي کند و پس از آن از بالا به پايين شروع به محو شدن مي کند و در حدود 30 سالگي ديگر ديده نمي شود.

تخمين سن اسب بعد از تکميل دندان هاي دائمي و مخصوصا" بعد از 10 سالگي تقريبي است چونکه نوع تغذيه حيوان مي تواند در تمامي نکات مذکور تاثير داشته باشد.

منابع:

- جزوه درس ثبت مشخصات، مهندس يوسف نيا، کارداني پرورش اسب، بهار 80

- تحقيق دندون اسب پيش کشي را نمي شمرن!، غزاله منتظم - مرجان مالک پور، بهار 78

- پايگاه اطلاع رساني http://www.horsenetwork.com

- مجله دنياي اسب شماره هاي صفر، 1، 2

www.persian-horse.ir

•یادداشت خود را اضافه نمایید•

•نام شما•:
•ایمیل شما•:
•وب سایت شما•:
•موضوع•:
•یادداشت•:

به اشتراک گذاری این مطلب

 

نظر سنجی پرطرفدارترین بخش

به نظر شما چه مطالبی در سایت بیشتر درج شود؟
 
راهنمای سایت

برای دسترسی آسان به مطلب مورد نظر از منوی جستجو در بالا استفاده نمائید. جهت دسترسی موضوعی از منوی بخش ها در بالا مجموعه مورد نظر خود را پیدا کنید. برای دسترسی به همه مطالب، عکس ها و کتابها حتما در سایت عضو شوید.

عضویت در سایت

Info@Mainvets.com

•اعضا• : 5444
•محتوا• : 1894
•لینک وب ها• : 258
Designed by : Mojtaba Alimolaei | Mainvets